De avonden beginnen vroeg in deze maanden en veel mensen zijn al in november begonnen met de feestelijke verlichting in en rondom het huis. Logisch ook, want het geeft wel wat ‘ gezelligheid ‘ in de donkere dagen.
Vanaf november is het ook goed merkbaar dat de avonden langer worden en de in december gaat de zon rond 17:00 uur al onder, met het dieptepunt op 21 december. Dan gaat de zon onder op 16:32 in Rotterdam. Woon je in Groningen dan is het zelfs nog eerder: 16:17.
Met een zonsopkomst rond 8:30 zijn de dagen kort en missen we vergelijkbaar in de zomer gemiddeld zo’n zeven uur zonlicht per dag. Dan is het niet zo verwonderlijk dat veel mensen minder energiek en opgewekt zijn, vooral als je er gevoelig voor bent. In het Noordelijk Halfrond staat de zon dan het verst naar het Zuiden, wat ervoor zorgt dat juist op die dag de nacht het langst is en de dag het kortst. Dit wordt ook wel de Winterzonnewende genoemd (of in het engels: Wintersolstice). Het woord zonnewende komt van de Latijnse woorden sol (zon) en stit (stilstaan). De baan van de zon is het meest zuidelijk op het Noordelijk halfrond. Het lijkt alsof de zon even ‘ stilstaat’. Na deze dag begint de hoeveelheid daglicht weer toe te nemen en krijgen we dagelijks weer wat daglicht erbij. Dit gaat gestaag, vooral in het begin, maar scheelt na een hele maand toch weer bijna een uur.
Van oudsher wordt de WinterZonnewende gevierd met een groot feest: na een periode van duisternis is er weer de toename van het licht. In Scandinavië wordt dit gevierd als het Joelfeest, oftewel Yule. Vermoedelijk is dit de eerste verbinding met wat kennen als Kerstmis en sinds de 4e eeuw na Chr. wordt deze periode gevierd als het feest van de onoverwinnelijke zon. Omdat Christus ook met de zon werd geassocieerd heeft het Christendom vermoedelijk deze data overgenomen. En wordt nu zo goed als wereldwijd het Kerstfeest in vele landen en vele culturen gevierd.
In de oude Germaanse tijd werd een groot vuur ontstoken in deze tijd en werd er volop feest gevierd. Alles werd versierd met takken waaraan lekkernijen werden gehangen. Wij kennen deze traditie ook nog steeds in de vorm van een kerstboom en kersttakken aan je voordeur bijvoorbeeld.
En ga je naar Engeland dan kun je oude prehistorische monumenten zoals Stonehenge of Woodhenge bewonderen. Hier trekken jaarlijks duizenden mensen naar toe tijdens de Winterzonnewende om het eerste zonlicht wat door het monument heen schijnt te vieren.
In onze huidige tijd wordt de Winterzonnewende weer volop gevierd met rituelen zoals:
- Kaarsen branden en het licht verwelkomen
- Stilte & Meditatie: wandelingen, retraites en georganiseerde ceremonies. Om een nieuwe start te maken en het oude los te laten.
- Je huis versieren met takken uit je tuin en een altaar maken met natuurlijke geschenken die je hebt gevonden in het bos of in je tuin.
En last but not least: Het kerstfeest zoals we het allemaal wel kennen op een manier die bij een ieder past. In ieder geval is voor de meesten de terugkomst van het licht wel een feestje waard. En of je dit nu doet door die heerlijke gekke kersttrui aan te trekken, een stilte wandeling te maken in het bos of met de hele familie aan de kersttafel zit…in deze tijd heb je volop keus hoe je dat op je eigen authentieke wijze doet. Het blijft een feestelijke periode waar velen zich op verheugen in de winter. En die de winter een beetje lichter maakt.
Tekst en foto : Aliye van Pijkeren