In de Schiebroekse polder ligt de Herenboerderij de Vlinderstrik. Tot voor kort had ik er nog nooit van de Herenboeren gehoord tot het mij van diverse kanten ter ore kwam. De polder ligt op 30 minuten fietsen vanuit het centrum van Rotterdam en naast metrostation Rodenrijs.
Samen met Joka kreeg ik hier een rondleiding door participerende herenboer Rob.

Wat is een Herenboerderij

Volgens de Dikke Van Dale is een Herenboer een rijke boer die voldoende kapitaal heeft om het werk op zijn land door personeel te laten uitvoeren. Herenboeren in dit verhaal zijn deelnemers die samen eigenaar zijn van een boerderij, een Herenboerderij. De leden hebben zich ingekocht en als ze weggaan krijgen ze het bedrag weer terug. Elke maand betalen de leden voor een voedselpakket, vegetarisch of met vlees. Ervaren boeren zijn verantwoordelijk voor het werk op de boerderij en de leden worden geacht actief mee te helpen, Stichting Herenboeren Nederland zorgt voor de ondersteuning, Ook kunnen adviseurs worden ingehuurd, want boeren is een vak apart. De leden zijn de belangrijkste schakel binnen de Herenboerderij. Samen beslissen ze met de boer wat er in het teeltplan komt, zorgen ze voor de financiering en voeren veel van het werk uit.
Een Herenboerderij kent ongeveer honderdvijftig tot tweehonderd gezinnen. Bij de Vlinderstrik moeten ongeveer vijfhonderd monden worden gevoed.

Herenboerderij de Vlinderstrik

In 2019 ging De Vlinderstrik van start met het realiseren van een kleinschalig gemengd boerenbedrijf. Samen met de gemeente Rotterdam, Natuurmonumenten en Herenboeren Nederland kwam de boerderij tot stand. De gemeente Rotterdam is eigenaar van de grond, Natuurmonumenten doet het beheer en Herenboerderij de Vlinderstrik pacht een deel van de grond vervolgens van Natuurmonumenten. De herenboeren hebben percelen voor een boomgaard met fruit en noten, fijne tuinbouw, akkerbouw, kruiden, een kas, containers en een stukje bos voor paddenstoelen, koeien, varkens en kippen in gebruik. De boerderij is ingericht voor opslag, onderhoud en er is een potstal waar de dieren in de winter kunnen verblijven. Op het terrein huist ook ‘Rotterdam de boer op’, een brede beweging van boeren, natuurbeschermers en ondernemers & andere organisaties in het landbouw- en voedselsysteem.

Werkwijze op de Vlinderstrik

De Vlinderstrik is een coöperatieve boerderij waar puur en eerlijk voedsel wordt geproduceerd. De opbrengst wordt verdeeld onder de leden die twee keer per maand een voedselpakket afnemen. Het is een plek aan het worden waar het goed toeven is voor mens en dier. Twee ervaren boeren zijn verantwoordelijk voor het werk op de boerderij en de leden helpen actief mee. Samen willen ze grip houden op hun voedsel. Ze willen erop kunnen vertrouwen dat het eten duurzaam, eerlijk en biologisch is geproduceerd met respect voor de boer, de dieren en de natuur. Samen streven ze naar een kleine kringloop met zo min mogelijk input van buitenaf.

Na 5 jaar hard werken

In de afgelopen vijf jaar is er veel werk verzet door de samenwerkende leden, stagiaires en de twee boeren. Het produceren van voedsel is een leerproces. Af en toe komen ongenode gasten de oogst verstoren en ze kregen al te maken met hazen, kauwen, duiven en slakken. Ook het klimaat werkt niet altijd mee: soms te nat en dan weer te droog.
In een container worden in bakken kastanjechampignons gekweekt op speciale teelgrond van Rotterzwam. Ook in het bosperceel worden op stammetjes van eikenhout shiitakes en oesterzwammen gekweekt. De opbrengst bedraagt inmiddels wel 1100 kilogram paddenstoelen per jaar. De kippen hebben een goed ruim hok gekregen. Door de vogelgriep geldt voor de kippen een ophokplicht. Hun eieren worden regelmatig getest en zijn PFAS-vrij. Er zijn ruim 600 fruit-, notenbomen en struiken aangeplant. In de nieuwe grote kas wordt onder meer sla verbouwd. De boerderij heeft twee zeugen die dit jaar gezamenlijk 18 biggetjes hebben geworpen. Op een groot buitenterrein met modderpoel hebben ze een goed leven. Binnenkort worden de biggen te groot en gaan ze naar de slacht. Het vlees wordt onder de leden die vlees willen, verdeeld.
Op het akkerbouw perceel worden makkelijke gewassen zoals aardappels en uien geteeld. Het landbouwperceel dat nu met doeken is afgeschermd, is voor de kwetsbare gewassen die meer aandacht nodig hebben zoals raapstelen, koolsoorten en spinazie. Op beide percelen wordt wisselteelt toegepast.
In de boerderij zijn grote koelruimtes gekomen om de producten goed te kunnen bewaren.

In goede harmonie

De sfeer is bijzonder goed op de Vlinderstrik. De leden werken samen in verschillende groepen om het werk te verrichten. Zo is er een paddenstoelengroep, dierengroep, uitgiftegroep die de pakketten verzorgd enzovoort. Onderling wordt er goed gecommuniceerd.
Regelmatig vinden er workshops en lezingen plaats, worden er leuke activiteiten georganiseerd voor partners en kinderen. Herenboerderijen leveren een bijzondere bijdrage aan de sociale cohesie. Het draagt bij aan gezondheid en aan het herstel van het landschap en biodiversiteit.
Nieuwe deelnemers zijn welkom en je kan je aanmelden voor een rondleiding. Ook zijn er open dagen op Herenboerderij de Vlinderstrik. Op de website vind je meer informatie wanneer de dagen plaatsvinden.

Artikel: Hennie van Elderen
Foto’s: Joka Davids

Bronnen:
https://herenboeren.nl/
https://vlinderstrik.herenboeren.nl/