In De Groene Agenda staat dat er elke woensdagmorgen in Park 1943 in de wijk Delfshaven de gratis praktijkopleiding ‘Lui en vrolijk tuinieren’ wordt gegeven. Nieuwsgierig geworden door de titel meldden wij (Liesbeth en Hennie) ons aan om in ieder geval een keer hieraan deel te nemen.

Park 1943 en het beheer
Het Park 1943 dankt haar naam aan het vergissingsbombardement van 31 maart 1943, waarbij bommen die bedoeld waren voor de Duitse oorlogsindustrie door de wind in Bospolder en Tussendijken terecht kwamen en daar vele slachtoffers maakten. In het park staat een groot monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers. Het park omvat ook nog een grasveld, speeltuin, zijtuinen, bloemperken waar je vrij doorheen mag lopen en een verhoogde babyspeeltuin. Het is een populaire plek voor de inwoners van de wijk.

De opleiding ‘Lui en vrolijk tuinieren’ blijkt een knipoog te zijn naar de manier waarop het groen van Park 1943 tegenwoordig wordt onderhouden door Creatief Beheer. De theorie hierachter is de laatste jaren ontstaan uit het gebrek aan mankracht. Rini Biemans en Suzanne Veenman van de organisatie begeleiden de ‘opleiding’ en we zijn deze keer de enige deelnemers. We krijgen een emmer en een afvalprikker uit de container die verscholen in het groen staat en beginnen met een rondje door het park om het zwerfafval op te ruimen. Het meeste subsidiegeld is ook toegekend voor het schoonhouden van het park. Op maandag prikken de vrijwilligers het meeste afval weg.

Al lopend over de paden van houtsnippers vertelt Rini ons enthousiast over de overweldigende bloeikracht van de natuur en de pracht van de inheemse planten die volop insecten aantrekken. Hij heeft aan woorden geen gebrek. Na de koffie gaan we al ‘grazend’ aan de slag en plukken we veel gras en kleefkruid weg. In het park zijn ook rattenburchten en Suzanne waarschuwt ons om niet te dichtbij te komen.

De basis van dit ‘nieuwe’ tuinieren
De manier van tuinieren is redelijk simpel is. De oude beplanting komt ook van pas mits je bereid bent deze anders in te zetten. Inheemse planten komen en gaan vanzelf en die zijn welkom.

De basisprincipes:

  • Zorg dat er minimaal 50% inheemse planten staan. Tuinplanten zijn altijd welkom mits zonder gifstoffen. Ze zorgen voor extra nectar en vrolijke accenten in de tuin.
  • Als onderhoud dien je de grazers in de ‘vrije natuur’ te imiteren. In het voorjaar dient er flink gegraasd te worden anders verdwijnt de gevarieerde kruidlaag. Bij maaien wint het gras, bij grazen de kruiden.
  • Via bodemtransplantatie waarbij je zowel bodem als planten verplaatst kun je je tuin vormgeven en van extra accenten voorzien. Het planten of juist verwijderen van een overdaad aan tuinplanten hoort hier ook bij.
  • Zorg dat de perken of je tuin iedere paar maanden naar de kapper gaan. Via snoeien en knippen zorg je voor de fraaie verzorgde uitstraling. Markeren – de scheidslijn tussen groen en grijs – is hierbij belangrijk. Paden vrijhouden van planten, heggen strak knippen voor accenten zijn voor-de-hand-liggende zaken die het totaalbeeld aanzienlijk verbeteren.

Het belangrijkste is dat je gewoon begint en al doende leert want daar zit de grootste vreugde en verrassing van het nieuwe tuinieren. Het wordt ook steeds leuker. Je leert je tuin kennen, de planten en dieren maar ook jezelf op een andere manier dan dat je voor mogelijk hield.

Andere kijk op natuuronderhoud
In 2003 zijn Rini Biemans en Karin Keijzer, beiden kunstenaars, gestart met het bedrijf Creatief Beheer. Braakliggende terreinen op diverse plekken in Rotterdam werden anders ingericht en beheerd met het idee buurten groener, gezelliger en veiliger te maken. Groen met ecologische en sociale meerwaarde voor de buurt omdat iedereen en met name de kinderen mee kunnen doen. Creatief Beheer onderhoudt naast Park 1943 nu ook nog drie groenprojecten op Zuid.

Rini Biemans brengt zijn theorie van het ‘Lui en vrolijk tuinieren’ op zijn volkstuin in de praktijk. Omdat het radicaal anders is dan wat de tuinders gewend zijn – het vermaledijde onkruid mag gewoon meedoen en slakken zijn geen probleem – was het in het begin vooral weerstand bieden tegen alle opmerkingen en reacties. De klassieke tuiniers zien het nieuwe tuinieren vaak als amateurisme of zelfs verwaarlozing vanwege het verspreiden van onkruid. Het vergt dus wel een bepaalde vriendelijke edoch vastberaden houding richting sommige medetuiniers. Hij hoopt in de toekomst op meer aanhangers en wil hier zelfs een prijs voor gaan instellen voor de deelnemers.

Tot slot: Op het eerste gezicht geeft deze manier van tuinieren een rommelig aanzien, maar dat kan je in je tuin op je eigen manier toepassen. Op de website BIOCROW.nl vind je allerlei verhalen en inspiratie.

Artikel door: Liesbeth en Hennie
Foto’s: Rini Biemans en Liesbeth Benneheij