Het laatste jaar hoor/lees je steeds meer over pesticiden in vogelvoer. Dit is naar aanleiding van onderzoek dat in 2024 is uitgevoerd:
Onderzoeksrapport naar de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in vogelzaad voor tuinvogels / Margriet Manting, e.a. – Pesticide Action Network Netherlands (PAN), oktober 2024.
https://www.pan-netherlands.org/insecticiden-in-vogelzaad-een-risico-voor-tuinvogels-2/
PAN heeft onderzocht in hoeverre vogelzaad, (in bv. supermarkten en tuincentra) met bestrijdingsmiddelen is besmet. Er zijn 9 monsters tuinvogelzaden op pesticiden onderzocht: verschillende merken uit verschillende winkels, waarvan één monster biologisch.
Resultaten:
De gangbare zaden zijn met 1 tot 4 verschillende residuen besmet. In het biologische zaad zijn geen residuen met een gehalte van 0,01 mg/kg of hoger aangetroffen.
Conclusies:
Van de onderzochte vogelzaden is het monster van Welkoop met 5% en absoluut af te raden. De andere onderzochte gangbare monsters, vogelzaad van AH, Action en Maxi Zoo, zijn wegens het gevonden hormoon verstorende stof deltamethrin voor de voortplanting van vogels een risico.
Ook de universiteit Wageningen heeft zich samen met Vogelbescherming hiermee bezig gehouden, bericht de NOS, 10 0ktober 2024:
https://nos.nl/artikel/2540277-giftige-bestrijdingsmiddelen-in-landbouw-ook-schadelijk-voor-vogels
Het gaat om neonicotinoïden, die al langer omstreden zijn, omdat ze ook schadelijke effecten hebben op diverse organismen. Onder meer bijen kunnen sterven als ze ermee in aanraking komen. Dat kan gevolgen hebben voor de hele natuur omdat bijen van levensbelang zijn voor gewasbestuiving. Nu blijkt dat ook vogels nadeel ondervinden als ze voedsel eten met neonicotinoïden. Ze hebben een kleinere overlevingskans en het heeft negatieve gevolgen voor de voortplanting; jongen hebben vaker kans op complicaties. Een ander effect is dat vogels verminderde oriëntatie krijgen, waardoor migrerende vogels gemakkelijker de weg kwijt raken en zo extra gevaar lopen. Neonicotinoïden blijven jarenlang aanwezig in de grond. Gewassen die later worden geteeld en die niet besproeid zijn met het middel, zijn dus nog steeds besmet met neonicotinoïden. De onderzoekers zagen zelfs gevallen waar zaden en gewassen, die door vogels worden gegeten, na 19 jaar nog steeds waren besmet met neonicotinoïden.
Lang werd gedacht dat alleen insecten last hebben van het bestrijdingsmiddel, stelt onderzoeker Elke Molenaar van de Wageningen Universiteit. “Men dacht dat de directe effecten door opname via het voedsel minimaal zouden zijn. Onze nieuwe studie toont aan dat er wél directe schadelijke effecten plaatsvinden als vogels voedsel eten dat neonicotinoïden bevat. Deze effecten zouden absoluut niet onderschat mogen worden.” Molenaar benadrukt dat vogels ook al minder voedsel hebben doordat er minder insecten te vinden zijn omdat die juist worden bestreden door de giftige stof.
Hoe krijgen vogels de gifstoffen binnen?
Vogels komen op verschillende manieren in aanraking met pesticiden. De bestrijdingsmiddelen in de reguliere landbouw komen terecht in de bodem, oppervlaktewater, gewassen, pollen, nectar en zaden. Vogels eten allerlei insecten en kunnen zo ook ‘besmette’ insecten binnenkrijgen.
Veel granen worden niet alleen tijdens de teelt, maar ook tijdens opslag en transport met insecticiden behandeld om insectenplagen te voorkomen.
Biologisch vogelvoer
Dit bestaat uit ingrediënten die zijn geteeld zonder het gebruik van synthetische meststoffen, pesticiden of genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s). Deze producten worden vaak geoogst met methoden die het milieu beschermen, de bodemkwaliteit verbeteren en duurzame landbouw ondersteunen.
Door te kiezen voor biologisch vogelvoer geef je vogels niet alleen een gezonder dieet, maar draag je ook bij aan duurzame landbouw, die helpt bij het behoud van biodiversiteit, bespaart water en vermindert vervuiling.
Let op keurmerken: koop gecertificeerd biologisch vogelvoer met het EKO keurmerk of SKAL certificaat.
Controleer de ingrediënten: Bekijk de ingrediëntenlijst om zeker te zijn dat het voer hoogwaardige zaden, granen, vruchten en vetten bevat. Vermijd producten met vulstoffen of kunstmatige toevoegingen.
Maak eventueel zelf een mix van biologische granen/zaden.
Wat is geen goed vogelvoer?
Gezouten producten, zoals brood
Vetbollen of pinda’s in een (plastic) netje, vogels kunnen erin verstrikt raken.
Boter of margarine, dit werkt laxerend
Gekookte etensresten. Ze bederven namelijk snel.
Tip
Door landbouwgif en het verdwijnen van leefgebied neemt het aantal insecten af en daar hebben vogels ook last van; er is minder voedsel. Hierom raad de Vogelbescherming aan het hele jaar door te voeren en het soort voedsel aan te passen aan het seizoen:
https://www.vogelbescherming.nl/in-mijn-tuin/vogels-voeren/wanneer-voer-je-wat-
Waar verkrijgbaar?
Onze tuinwinkel verkoopt biologisch vogelvoer
Stadstuinwinkel Stek, Nieuwe Binnenweg 195b, Rotterdam. https://cooperatiestek.nl/
Ecomondo, Dovenetelstraat 25a, Rotterdam-Schiebroek (vlakbij). Dit is een webwinkel, bij afhalen tevoren even bellen: 010-4666952. https://www.ecomondo.nl/winkel/biologisch-vogelvoer-vogelgeluk/
Meer info op onze site:
https://www.vtvblijdorp.nl/biologisch-vogelvoer-voor-op-de-tuin/
https://www.vtvblijdorp.nl/vogels-in-de-winter/
https://www.vtvblijdorp.nl/vogels-voeren/
Tekst: Lenie Lohstroh
Foto: Canva